MUNZUR BABA EFSANESİ
MUNZUR BABA EFSANESİ
Dersim havasıyla, suyuyla, dağıyla, taşıyla, insanıyla özel bir coğrafyadır. İnsanların etraflarında gördükleri hemen hemen her şeye kutsallık atfettikleri, dolayısıyla da insanlarla doğanın gerçek anlamda iç içe olduğu bir yerdir. Bunun neticesinde ağacı, suyu, dağı, toprağı kutsal olmuştur. Bu kutsal değerler ile ilgili efsaneler oluşturulmuş ve nesilden nesile aktarılmıştır. Bugün sizlere Munzur Nehri’nin oluşumuna kaynaklık eden Munzur Baba efsanesini anlatacağım. Aslında bununla ilgili birçok farklı anlatımlar var, burada onlardan sadece birini aktaracağım.
Munzur Baba Efsanesi söyledir:
“Munzur Hz. İbrahim’in çobanıdır. Bugün, gözelerin olduğu yerde sürüsünü otlatırken karşısına iki kurt çıkar. Munzur’dan 1 koyun isterler, o da veremeyeceğini, ,koyunların kendisine ait olmadığını, sahibinin rızasını alması gerektiğini söyler.
Kurtlar gidip sahibinden izin almasını ister. Munzur ise ben gidip gelinceye kadar siz sürüye saldırırsınız der. Kurtlar sürüye saldırmayacaklarına 3 kutsal şey üzerine, yani evde kalmış kızın, ekmek pişirirken ekmeğinden vermeyen kadının, eski ve yeni süpürgeyi karıştırarak süpüren kadının günahı üzerine yemin ederler. Munzur rıza almak için Hz. Ibrahim’e gider. Hz. İbrahim Munzur’u bir başına görünce şaşırır ve sürünün nerede olduğunu sorar. Sürünün güvende olduğunu, kendisinden 1 koyun isteyen kurtların sürüye bekçilik ettiğini söyler Munzur. Bunun üzerine Hz. İbrahim ne ettin sen oğul, koyun kurda emanet edilir mi diye sorar. O da kurtların 3 kutsal şey üzerine yemin ettiğini söyleyince "Madem ki yemin etmişler, git söyle hangisini beğeniyorlarsa onu alsınlar" der. Kurtlar sürünün içerisinden bir koyun beğenirler, o da Munzur’un kendisine ait olan tek koyunudur. Yedi senedir kısır olan koyun iki yavruya gebedir. Koyunu alırlar ve uzaklaşırlar. Gözden ırak bir yerde koyunu kuzulatırlar ve yavrularını alarak koyunu serbest bırakırlar. Koyun gelir tekrar sürüsüne karışır. Koyunun karnını yoklayan Munzur, kurtların kuzuları aldığını, bu nedenle koyunu geri gönderdiklerini anlar. Sürünün durumunu merak edip gelen Hz. Ibrahim, sürüdeki koyunların yarısının siyah, yarısının beyaz renge büründüğünü görür, gözlerine inanamaz. Munzur’a doğru koşarak "Oğul, bu keramet sana nasıl geldi" der ve Munzur’un omuzuna dokunmak ister. Munzur yakalanmamak için kaçar ve her attığı adımda çıkan ak süt gibi su, ikisinin arasını böler. Kırkıncı adımında bastığı yerdeki suyun içinde kaybolur gider. O gün bugündür artık Munzur sır olmuştur ve bastığı yerden fışkıran sular 40 tane göze, onlar da Munzur Nehri’ni oluşturmuştur.
İnanışa göre Hz. İbrahim’e oğlu İsmail’e karşılık gökten inen beyaz koc kurtların alıp gittiği iki yavrudan biridir. Ikinci, siyah olan koç ise insanlığın başına gelecek en büyük felakette inecektir ve insanlığı kurtaracaktır...”