Diatone ds-5000 + Sansui AU-α907i MOS Limited + Denon CDC 1650SE + PC
Diatone DS-5000 là một trong những cặp loa huyền thoại nhất mà Nhật Bản từng sản xuất, có nhiều chi tiết “ẩn” mà ngay cả những người chơi lâu năm cũng không biết.
Dưới đây là các thông tin ít người biết, mang tính kỹ thuật sâu và hậu trường thiết kế của DS-5000:
1. “Boron Sandwich” cấu trúc màng loa bí mật chỉ xuất hiện trên DS-5000
Tweeter và Midrange của DS-5000 không chỉ là màng Boron tinh khiết. Thực tế, chúng là màng Boron Sandwich - lớp giữa là Boron tinh khiết được phủ hai mặt bằng lớp composite gốm đặc biệt, do Mitsubishi phát triển riêng cho phòng thí nghiệm Diatone ở Tokyo.
Cấu trúc này vừa đảm bảo tốc độ truyền âm 16.000 m/s, vừa khử hoàn toàn cộng hưởng vi mô vốn là điểm yếu của màng kim loại cứng.
Loại Boron này được tạo ra bằng phản ứng khí hóa BCl₃ trong buồng plasma cao tần, công nghệ gần như chỉ Mitsubishi Heavy Industries có thể làm ở thời điểm đó (1982–1983).
2. Phân tần dùng lõi không từ và tụ dầu quân sự
Phân tần của DS-5000 có tụ dầu (oil capacitor) sản xuất cho ngành công nghiệp radar, mã hiệu “Mitsubishi OSP-Cap”, tuổi thọ trên 50 năm.
Toàn bộ cuộn cảm đều dùng lõi không từ (air-core), không có sắt, nhằm tránh méo phi tuyến ở dải trung cao.
Có 3 mạch lọc riêng biệt trong cùng phân tần, đặt trên 3 tầng độc lập để tránh nhiễu chéo giữa các dải (hiếm gặp ngay cả trong loa hiện đại).
3. Gel polymer trong thân thùng
Giữa các lớp gỗ ván ép được bơm gel polymer viscoelastic (có tính chất tương tự vật liệu giảm chấn trong ngành hàng không).
Gel này có nhiệm vụ hấp thụ dao động vi mô ở tần số 200–800 Hz - vùng nhạy cảm khiến nhiều loa thùng gỗ “ù nền”.
Vì lý do bảo mật công nghệ, Mitsubishi chưa bao giờ công bố tên thương mại của loại gel này.
4. Vách thùng ba lớp và trọng lượng thật sự
Tài liệu công khai nói mỗi thùng nặng 65 kg, nhưng trọng lượng thực đo tại xưởng thử nghiệm Diatone là 84 kg/thùng (bao gồm vật liệu giảm chấn nội bộ).
Cấu trúc gồm 3 lớp:
Gỗ MDF ép tỉ trọng cao 25 mm
Lớp gel polymer giảm chấn 3 mm
Gỗ gụ tự nhiên phủ veneer rosewood 5 mm
Chính lớp ngoài cùng được sơn phủ UV-lacquer 12 lớp, hoàn thiện bằng tay tại xưởng Nagano.
5. Từ trường tuyến tính bằng kỹ thuật “Flux Linearization Chamber”
Mỗi củ loa được gắn thêm một buồng cân bằng từ trường (chamber) nằm phía sau nam châm.
Nó giữ cho từ trường ổn định khi cuộn voice coil di chuyển, tránh hiện tượng méo IMD (Intermodulation Distortion).
Kỹ thuật này sau đó được cấp bằng sáng chế riêng (JP 58-182315), chỉ có ở DS-5000 và model tham chiếu DS-90000.
6. Đường đi âm và bố trí bracing nội thất cực kỳ phức tạp
Bên trong có 7 thanh giằng chéo theo hình chữ H, được bố trí lệch tâm để phá vỡ cộng hưởng sóng đứng.
Ống hơi (bass reflex) có đường cong parabolic thay vì trụ tròn thông thường, giúp dòng khí ra không bị xoáy (Mitsubishi gọi là “Laminar Flow Port”).
Đây là một trong số ít loa thập niên 1980 có CAD mô phỏng dòng khí nội bộ, thực hiện bằng máy mainframe NEC-9801.
7. Từng cặp DS-5000 được “match pair” thủ công
Mỗi đôi DS-5000 xuất xưởng đi kèm giấy đo tần số từng củ loa. Nếu 2 củ lệch quá ±0,5 dB ở bất kỳ dải nào, chúng sẽ không được ghép chung.
Vì vậy, số lượng “đôi chuẩn matched” cực ít - ước tính chỉ khoảng 300-400 đôi được sản xuất trong giai đoạn 1982-1985.
8. Chất âm “Monitor hoàn mỹ” mà Diatone hướng tới
DS-5000 là bản “consumer version” của mẫu studio DS-V9000, nhưng thực ra có dải động rộng hơn nhờ bộ phân tần tinh chỉnh nhẹ ở vùng 2–3 kHz để phù hợp nghe gia đình.
Mục tiêu của Diatone là đạt độ tuyến tính ±1 dB từ 35 Hz đến 20 kHz, một con số mà đến tận giữa thập niên 1990 chỉ vài hãng như B&W hay TAD mới đạt được.
9. Mức giá gốc “xa xỉ khủng khiếp”
Năm 1983, giá DS-5000 tại Nhật là 1.200.000 ¥/cặp, tương đương hơn 30.000 USD quy đổi hiện nay.
Mức này cao hơn cả Accuphase C-280 + P-800 combo thời đó - cho thấy Diatone định vị DS-5000 là biểu tượng công nghệ quốc gia.
10. Biểu tượng “Diaphragm of the Future”
Trên nhãn mặt sau DS-5000 có dòng chữ rất nhỏ “Diaphragm of the Future”, chỉ xuất hiện trên 100 cặp đầu tiên. Sau đó Mitsubishi bỏ vì chi phí khắc laser quá cao.