Prof. Dr. Bertil Oder Cevaplıyor: Anayasacılık ve Demokrasi Arasında Uzlaşmaz Bir İlişki mi Vardır?
Akademik Sohbetler (7. Bölüm) Konuk: Prof. Dr.Bertil Oder Konu: Popülizm ve Yargı
Koç Üniversitesinden Prof. Dr. Bertil Oder, Günümüzdeki popülist iktidarların kendisini sınırlayan anayasal kurumlarla nasıl bir çatışma içine girdiğini, siyasal iktidarı kısıtlamakla demokrasi arasındaki ilişkiyi, İstanbul Sözleşmesi'nin önemini, olası yeni bir anayasada olması gereken değişiklikleri bizlere anlattı.
"Demokrasinin vazgeçilmez bir unsuru olan seçim olgusu ve seçimle iş başına gelen iktidarlar ile bu iktidarları sınırlayan kurumlar arasında daima bir gerilim ilişkisi olduğunu düşünüyorum. Bu gerilim ilişkisi, seçime odaklı demokrasi anlayışıyla siyasal liberal liberalizmin anayasal demokrasi anlayışı arasındaki bir gerilim ilişkisi olarak da özetlenebilir. Bu ilişkide Anayasa Mahkemesi ya da benzer işlevi üstlenen ve farklı isimlerle adlandırılan mahkemelerin oluşturduğu yargılama düzeni, daima seçimle iş başına gelmiş olan çoğunluk tarafından engelleyici ve sınır çizici bir işlev görebilir. Bu işlevi görürken eğer özgürlükçü bir demokrasi anlayışından söz ediyorsak ve bu doğrultuda şekillenmiş bir anayasal demokrasi varsa, bahsedilen sınırlama işlevi, kamusal makamlar ile temel hak ve özgürlükler çatışmasında temel hak ve özgürlüklere bir alan yaratma amacını güdüyor demektir. Ya da anayasal demokrasi, organlar arasında veya kurumlar arasındaki muhtemel bir çatışmayı önlemek amacını güdüyor demektir. Bu çatışmada yerleşik anayasal demokrasi örneklerine baktığımızda, çatışmayı aşacak bazı formüllerin de türetilmeye çalıştığını görüyoruz. Bu da her zaman başarılı işleyen formüller aracılığıyla olmayabiliyor. Böylece bu gerilim ilişkisi sürekli bir hale geliyor ve zaman zaman mahkemeler, kendi kendilerini sınırlandırarak ‘politik çalılık’ diye tanımladığımız salt siyasal alana ya da mega politik davalar diyebileceğimiz büyük toplumsal ve siyasal etkileri olabilecek çatışmalara girmeksizin ilerleme yolunu seçebiliyor. Ya da bazen mahkemeler tam aksine kaçınılmaz olarak bu politik çalılıklara girebiliyor bazen orada sıkışabiliyor. Dolayısıyla bu olgu, yaşlı demokrasilerin de bir gerilim ilişkisine sahip olabileceği gerçeğini yansıtıyor."
Daha fazlası için:
/ pols302
/ pols302
/ pols302