Тоғызқұмалақ ойынының ережесі
Режиссер: @alisher_gumar Операторлар: @alisher_gumar @erkebulan.gapuov93 @eg_zombie @timtim.one
Монтаж: @alisher_gumar
Текст: @nurlybek_rakhman
Тоғызқұмалақ – қазақтың ұлттық интеллектуалдық ойыны.
Ғалымдар ойынның 4 мың жылдық тарихы барын айтады.
Тоғызқұмалақтың қазақ даласында кең тарағанын бірнеше облыстан табылған археологиялық қазбалар дәлелдейді. Үлкен тастарға қашалған ойын тақталары табылды.
Бұл ойынды қазақтың кемеңгері, ұлы ақыны Абай Құнанбайұлы сүйіп ойнаған. Абай ойнаған тоғызқұмалақ тақтасы музейде сақтаулы тұр.
Ойын тақтасы – 2 қазан, 18 отау, 162 құмалақтан тұрады.
Бір ойыншыда 81 құмалақ. Барлығы 9 ұя жарысады. Әр ұяда тоғыз құмалақтан болады.
Ойынды бірінші бастаушы әркез ұядан бастайды және қостаушы өзінің әркез ұясынан жалғастырады.
Ойыншы ұядан бірнеше құмалақ алып, әр ұяға бір-бірден салады.
Ақырғы құмалақ түскен ұяда құмалақ саны жұп болса, ойыншы өз қазанына салады.
Екінші ойыншы ойынды өз жүрісімен жалғастырады.
Ойын барысында кім бірінші 82 құмалақ жинаса, сол жеңеді.
Ойын кезінде біріншіден бастап сегізінші ұяға дейін әркез екі құмалақ болса, екінші ойыншы сол ұяға ережені сақтап үшінші құмалақ салса, сол құмалақ түскен қазан «Тұздық» аталады.
Тоғызқұмалақ 162 құмалақты жарыстыру арқылы логикалық ойлауды, шапшаңдық пен төзімділікті дамытады.
Тоғызқұмалақ ойыны – қазақ ұлтының әлемдік өркениетке қосқан жарқын үлесінің бірі.