Altaylardan Eğe'ye Çal dede anması .
Altaylar'dan Batı Anadolu Aydın Karıncalı dağ zirvelerinde 600 - 700 yıldır Dibekciler, İkizdere,yamandere, ekinözü, osmancık, peşrefli, eğridere, incirli ova, germencik köylerinden, civar il ve ilçelerden katılan yörük ve türkmenlerin katılımıyla halen süren şamanizmden her aşamasında izler taşıyan anma, Her yıl eylül ayının ilk pazarı gerçekleşen anma, bir gün önceden yemek hazırlıkları ile ki bu hazırlıklarda bu sene 24 koç, kuzu, kesildi, 100 kg. pirinç, 100kg nohut, 400 kg. domates, 100kg. soğan, 50 lt. zeytin yağı, 20kg. tereyagı , keşkeklik buğday, tuz, şeker, vs. kullanıldı. Gönüllülerin kimseye bişey demeden 1100mt. deki anma yerindeki mutfaklara getirdiği yemek malzemeleri yine gönüllü kadın ahçılar ve kasaplar tarafından hazırlanır, . Akşamdan korlar üzerinde sabaha kadar bekletilen keşkek kazanları sabahın ilk ışıkları ile dövülmeye başlar, Saat 8 - 9 gibi dağlardan, obalarda, köylerden gelen ziyaretciler sessizce ve düzen içinde kendilerine sunulan etli nohut, keşkek, pilav, çorba, salata, taze fasulye yemekleri ve zerde tatlısını yerler. Kimler yoktur ki burada, kundaktaki bebeden, dizlerinde ve belinde ki son dermanı Çal Dede sine ulaşmak için saklayan neneye kadar kadın erkek yörükler , Türkmenler buradadır. Börklüce Mustafa'nın Osmanlı'ya yenik düşen müridlerinin başsız bedenleri taşınır gibi taşınır taşlar Dede makamına, zaten belli yükseltiden sonra toprak yoktur buralarda, heryer şist kayadır, yüz yıllardır taşlardan makamlar oluşmuştur. Yıkılsalar da tekrar tekrar yapılırlar. Hastalar şifa, çocuksuz kadınlar çocuk, gençler eş, yaşlılar derman ister dedelerinden. Dualar edilir sessizce, Dedelerinin yanında zirvede vakit geçirilir, soluklanır, sessizce sohbetler edilir. Dönenlerin yanısıra hala makama gelenler vardır günboyu. Gün devrilmeden karakucak güreşleri başlar, her yaş ve boydan, kadınlar her aşamada olduğu gibi yine önlerdedir,, pazar kurulmuştur, çerçiler oradadır allı güllü basmaları fistanlarıyla, . Gün dağ doruklarında erken döner, yaklaşan akşamla beraber yavaş yavaş dönüşde başlar, Gençler seneye yine buradayız derler, kucaklaşırlar, yaşlılar buluşmak için tekrar dedelerine dua ederler, kavileşilir ayrılınır.Ömrü olan gelsin denir, Böylece İslam zannedilen bir ŞAMAN TÜRK anması ziyareti daha biter. .. Levent Aybars Özdemir