SUYAKLARNING YOSHGA BOG'LIQ XUSUSIYATLARI | СУЯКЛАРНИНГ ЁШГА БОҒЛИҚ ХУСУСИЯТЛАРИ.
SUYAKLARNING YOSHGA BOG'LIQ XUSUSIYATLARI | СУЯКЛАРНИНГ ЁШГА БОҒЛИҚ ХУСУСИЯТЛАРИ.
KANALIMIZGA OBUNA BO'LING:
/ @biologuz
Yangi bo‘lsangiz kanalimizga obuna bo‘lishni unutmang!
👍Layk tugmasini bosishni unutmang !
🔥Ajoyib kommentlaringizni qoldiring...
Kuningiz xayrli o‘tsin!
Hurmat ila BIOLOGUZ
►ТЕЛЕГРАМ КАНАЛИМИЗ: https://t.me/uzbiolog
►ИНСТAГРAМ СAҲИФAМИЗ: / uzbiolog
►Хамкор Каналларимиз: https://bit.ly/32ibaXL - Android Apk Ilovalar Sayti.
#suyaklar #uzbiolog #biologuz #suyaklarhaqida #liqildoq #liqildoqhaqida
Suyaklarning yoshga bog’liq xususiyatlari. Suyaklar odamning yoshiga qarab o’ziga xos xususiyatlarga ega. Bola tug’ilganda uning tanasidagi suyaklarning ko’p qismi tog’aydan iborat bo’ladi. Shuning uchun yosh bolalarning suyaklari yumshoq, egiluvchan xususiyatga ega. Bola o’sgan sari suyaklarning tog’ay qismi suyakka aylana boradi. Bu jarayon odam skеlеtining turli qismlarida har xil kеchadi. Yangi tug’ilgan bolalarda bosh suyagi o’zaro birikmagan bir nеchta suyakdan iborat bo’ladi. Shuning uchun bosh suyagining qopqog’ida, ya'ni o’zaro birikmagan suyaklar o’rtasida yumshoq joylar (bo’shliqlar) bo’lib, ular liqildoq dеb ataladi. Katta liqildoq pеshona va tеpa suyaklari o’rtasida joylashgan bo’lib, uning bo’yi 3, 5 sm, eni 2, 5 sm bo’ladi. Bu liqildoq bola 1 yoshga to’lib, ikkinchi yoshga o’tganda bitadi. Tеpa va ensa suyaklari o’rtasida kichik liqildoq va tеpa - chakka suyaklari o’rtasida 2 tadan, jami 4 ta yon liqildoqlar bo’lib, bolaning 2 - 3 oyligidan ular suyakka aylana boradi. Bosh suyagi bolaning 3 - 4, 6 - 8 va 11-15 yoshlik davrida, ayniqsa tеz o’sadi. Uning o’sishi va shakllanishi 20 - 25 yoshgacha davom etadi. Gavda suyaklarida yoshga bog’liq quyidagi xususiyatlar mavjud. Umurtqa suyaklari 17 - 25 yosh orasida suyakka aylanib bo’ladi. Lеkin umurtqa pog’onasi dum qismining suyakka aylanishi 30 yoshgacha davom etadi. Yuqorida aytilganidеk, to’sh suyagining uchta qismi bolalarda alohida suyaklardan iborat bo’lib, 20 - 25 yoshda ular bir - biriga qo’shilib, yaxlit to’sh suyagiga aylanadi. Bola liqildoqlari: Oldinigi yoki katta liqildoq – rombsimon shakldagi hosila, uning chegaralari burchaklari peshona va sagittal birikishlardan boshlanadi, yon tomondan esa chap va o‘ng tomondan birikmalar;
Orqa yoki kichik liqildoq – uchburchak shakldagi o‘qsimon birikma va ensa birikmalari orsidagi chuqurlik; O‘ng va chap ponasimon liqildoqlar – koronar birikmalar va yonbosh birikmalar chegarasida bo‘ladi;
O‘ng va chap so‘rg‘ichsimon liqildoqlar – koronar birikma va lambadasimon birikmalar chegarasida bo‘ladi. Yuqorida sanab o‘tilgan liqildoqlarning barchasi sog‘lom o‘z muddatida tug‘ilgan chaqaloqlarda bo‘ladi, ulardan faqatgina katta liqildoq, ba’zi hollarda kichik liqildoq ham ochiq bo‘lishi mumkin, qolgan barcha liqildoqlar va birikmalar yopiq bo‘ladi. Liqildoqlarning o‘lchami va funksiyasi Oldingi katta liqildoq romb shaklini eslatadi. Ushbu liqildoqning o‘lchami, uning dioganal o‘lchami bilan baholanmaydi, balki liqildoqni hosil qiluvchi chegaralar (devorlari) orasidagi masofa o‘lchanadi. O‘z muddatida tug‘ilgan sog‘lom bolalarda katta liqildoqning o‘lchami 2×2 smdan 3×3 smgacha bo‘ladi. chala tug‘ilgan chaqaloqlarda esa katta liqildoq o‘lchami keng va uni hosil qiluvchi birikmalar ham oxirigacha bitmagan bo‘ladi. Normada katta liqildoq balandligi tepa va peshona suyaklari bilan bir tekislikda bo‘lishi kerak, ba’zida biroz pastga botib kirgan bo‘ladi. Liqildoqda pulsatsiya bo‘layotgani oddiy ko‘z bilan ko‘rinadi. Chaqaloq kuchli yig‘laganida va bezovtalanganida liqildoq shishib ko‘tarilib qolganini ko‘rsa bo‘ladi. Bolalikning birinchi yilida bosh miya sezilarli darajada o‘sa boshlaydi, liqildoqlar hisobiga miyaning o‘sishida kalla chanog‘i qiyinchilik tug‘dirmaydi. Bundan tashqari liqildoqlar bolalarda termoregulyatsiya funksiyasini ham bajaradi, ya’ni tana harorati ko‘tarilgan vaqtda organizm ortiqcha haroratni liqildoqlar orqali tashqi muhitga o‘tkazib turadi. Shuning uchun isitma qilayotgan bolakaylarning boshiga juda qalin bosh kiyim kiydirib, uni o‘rab tashlash mumkin emas.O‘z muddatida tug‘ilgan chaqaloqlarning kichik liqildog‘i orqa tomonda joylashib, odatda sezilmaydi, ba’zida bir barmoq sig‘adigan darajada bilinishi ham mumkin.Liqildoqlar qachon bitadi? Sog‘lom, o‘z muddatida tug‘ilgan chaqaloqlarda faqatgina oldingi yoki katta liqildoq ochiq bo‘ladi. ammo, vaqt o‘tishi bilan suyaklar o‘sishi hisobiga liqildoq o‘lchami kichrayib boradi va u to‘liq yopilib ketadi. Katta liqildoqning to‘liq yopilib ketish yoshi yo‘q. Ko‘pchilik chaqaloqlarda katta liqildoqlar 12 oydan 18 oygacha bo‘lgan muddatda yopiladi. Agar liqildoqlar bolaning bir yoshigacha yopilib ketsa, havotirlanmang bu sog‘lom bola uchun normal holat bo‘lishi mumkin. Bunday hollarda pediatr shifokor maslahatini olishingiz kerak bo‘ladi.