Czytamy naturę #4 | Samolot jonowy - Lepkie bakterie - Słonie i ludzie
1) Samolot jonowy 00:55
Po 50 latach, od kiedy przewidziano taką możliwość teoretycznie, po raz pierwszy udało się skonstruować samolot z napędem jonowym (formalnie: jonoaerodynamicznym). Jest to zupełnie nowy typ silnika, niespalinowego i bez ruchomych części, w którym dwie elektrody wywołują "wiatr" napędzający pojazd. Tego typu samolot jest niemal doskonale bezszelestny, no i ekologiczny. Otwarte jest pytanie, jak daleko można pchnąć tę technologię.
2) Lepkie bakterie 09:42
Udało się odkryć mechanizm, za pomocą którego bakterie z grupy meningokoków (wywołujące bardzo niebezpieczne zapalenie opon mózgowych) przyczepiają się do komórek ciała ludzkiego. Okazuje się, że wysuwane przez bakterie pręciki, zwane pilusami, zostają "przywitane" przez komórki nabłkonkowe własnymi "mackami" (czyli w zasadzie nibynóżkami, podobnymi do tych wysuwanych przez ameby) - powstaje ostatecznie plątanina komórek bakteryjnych i wypustek komórek ludzkich. Teraz można się brać za "ogłupianie" komórek ludzkich, aby nie ułatwiały pracy tym niebezpiecznym intruzom.
3) O słoniach i ludziach 14:45
Od mniej więcej 5 milionów lat w Afryce nieustannie giną kolejne gatunki wielkich ssaków roślinożernych, głównie krewniaków słoni, czyli trąbowców, ale również hipopotamów czy żyraf. Zwykle zakłada się, że winę za to ponoszą ludzie: to właśnie w ciągu ostatnich 5 mln lat nasi przodkowie wyszli z lasu na sawannę. Najnowsze badania pokazują, że najprawdopodobniej w tym akurat przypadku jesteśmy niewinni, a za ginięcie tych gatunków odpowiadają naturalne zmiany klimatyczne i przemiany szaty roślinnej. Uff...
Źródła:
1) Haofeng Xu i in. (2018): Flight of an aeroplane with solid-state propulsion, Nature 563, 532–535. [https://doi.org/10.1038/s41586-018-07...]
2) Charles-Orszag, A., Tsai, F. C., Bonazzi, D., Manriquez, V., Sachse, M., Mallet, A., ... & Millien, C. (2018). Adhesion to nanofibers drives cell membrane remodeling through one-dimensional wetting. Nature communications, 9(1), 4450. [https://doi.org/10.1038/s41467-018-06...]
3) Faith, J. T., Rowan, J., Du, A., & Koch, P. L. (2018). Plio-Pleistocene decline of African megaherbivores: No evidence for ancient hominin impacts. Science, 362(6417), 938-941. [https://doi.org/10.1126/science.aau2728]
"Czytamy naturę" to nowy program popularnonaukowy Centrum Kopernika. Wymyślił go i prowadzi Łukasz Lamża. Co tydzień będziemy razem czytać trzy artykuły z bieżącej prasy naukowej - co tak naprawdę mówią nam naukowcy, dlaczego to jest istotne i co z tego wynika dla nas i dla świata. Mówimy stanowcze "nie" mielonce składającej się w 85% z wypełniacza, a tylko w 15% z konkretnego naukowego mięcha! W "Czytamy naturę" jesteśmy zawsze na froncie rozwoju nauki i odważnie siadamy u samego źródła wiedzy, tj. przy najnowszych numerach najważniejszych czasopism naukowych świata, jak "Nature" i "Science". Nowe odcinki w każdy poniedziałek.
"Nauka na żywo" - zadanie finansowane w ramach umowy 808/P-DUN/2018 ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę.