BDT Hakkında Konuşalım! BDT Nedir?
BDT NEDİR VİDEO SERİSİ:
Bu video Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) alanındaki kavram karmaşalarını gidermek ve bu konudaki bilgi kirliliğini önlemek adına Prof. Dr. Hakan Türkçapar ve Selin Tutku Tabur tarafından hazırlanmıştır.
1. Seri, hangi dinleyici kitlesi için oluşturulmuştur?
Psikiyatrlar, psikologlar, klinik psikologlar, psikolojik danışmanlar, psikiyatri hemşireleri, sosyal hizmet uzmanları, psikoterapi veya Bilişsel Davranışçı Terapi almayı düşünen kişiler, bu konuda bilgisini artırmak isteyen kişiler yani bu alanda profesyonel olan veya olmayan herkes için oluşturulmuştur. Bu nedenle, seri boyunca yalın bir dil kullanılması hedeflenmiştir.
2. Bilişsel Davranışçı Psikoterapi nedir?
Modern anlamda psikoterapinin doğuşu Sigmund Freud’un psikoanaliz kuramıyla ve psikanalitik psikoterapiyle birlikte ortaya çıkmıştır. 1950’lere kadar egemen olan yaklaşım psikanalitik terapi yaklaşımıdır. 2.Dünya Savaşı sonrası (1950’lerden sonra), Davranışçı Terapiler yaygınlaşmaya başlamıştır. Davranışçılık, psikanaliz sonrası 1920’lerde ortaya çıkan bir kuramdır ve kurucuları bir psikoterapi olarak düzenlememişlerdir. Kuramın, 1950’lerde bir psikoterapi olarak yaygınlaşması akademisyenlerle birlikte olmuştur. İnsan psikolojisini görünen ve bilinenle açıklamaktadır. Ortamda ne oluyor bitiyor ve organizma ne yapıyor arasındaki ilişkinin açıklanması ile insan psikolojisini anlamak ve tedavi etmek üzerine bir bakış açısına sahiptir. Gözlem, deney ve hipotezin doğrulanması kavramlarının ilişkilerinden yola çıkan bir kuram ve sonrasında terapiye dönüşmesi şeklinde de açıklanabilir. Psikoloji biliminin verilerini psikoterapiye uygulama davranışçı terapi ile başlar. İlk ortaya çıkan (Birinci dalga) olarak da adlandırılabilir. 1960’ların sonu ve 1970’lerin sonunda bilişselcilik ortaya çıkmaya başlamıştır. Bilişselcilik ve bilgi işleme teorileri ile psikolojide insanın bilişsel yanı ön plana çıkmıştır. Albert Ellis’in danışanların bilişlerinin ve inanışlarının ruhsal sorunlarındaki rolünü fark etmesiyle birlikte ilk başlarda fazla yaygınlaşmayan bu düşünce, Aaron Beck tarafından Bilişsel Terapi olarak ortaya çıkarılmıştır. Bilişsel Terapi, Beck’in davranışçılar ile olan iletişimi sonucu 1980’lerde Bilişsel Davranışçı Terapiler olarak adlandırılmıştır. Beraberinde birçok çeşidiyle birlikte günümüze kadar ulaşmıştır.
3. Bilişsel Davranışçı Terapinin farklı dallara ayrılmasının sebebi nedir?
Kuramın doğuşunda gözlemlenen (davranışçı) ve bilişsel içeriğin (bilişsel) bilimsel incelemenin konusu olabileceği düşüncesi yatmaktadır. Algı, biliş ve duygunun işin içine girmesiyle birlikte Bilişsel Davranışçı Terapiler de psikoloji biliminin verilerini psikoterapi alanına uygulayan psikoterapiler haline gelmiş olmaktadır. Bu ayrımlaşmanın nedeni, belli bir alanın ilk doğduğunda önem verdiği kavramların farklılık göstermesidir. Kuramsal gelişim, kurucuların önem verdiği noktalar, kuramcıların yaşantıları ve uğraşılan klinik durumun özellikleri oluşan dalları şekillendirmektedir. Oluşan dallar birbirlerinin tamamlayıcıları şeklindedir.