ملودیکا سازی است بین هارمونیکا و آکاردئون و مثل ایندو به “خانواده سازهای آزاد زبانه” تعلق دارد.
ملودیکا، در دسته سازهای بادی قرار می گیرد. این ساز دارای ساختاری از نوع سازهای بادی است اما برخلاف دیگر سازها نواختن آن علاوه بر دمیدن، بوسیله کلید هایی صورت می گیرد که در پیانو با عنوان کلاویه شناخته می شود.
وقتی نوازنده در بخش دهانیِ ساز می دمد، هوا حرکت می کند و وارد مجرای هوا در ساز می شود. بسته به اینکه کدامیک از کلیدها را فشار بدهید، هوا از مجرای هوا به سمت یکی یا بیش از یکی از زبانه ها حرکت می کند و با ارتعاش آن، صدای مورد نظر را تولید می کند.
معمولا نوازنده ملودیکا را با جای دستی که پشت بدنه قرار دارد نگه داشته و با دست دیگر بر روی کلاویه ها می نوازد. همانطور که اشاره کردیم ملودیکا را می توان در حالات مختلف نواخت. برای راحتی در نواختن و تسلط بیشتر بر روی نواختن کلاویه ها لوله ای همراه ساز قرار داده می شود تا بتوانید با نگاه مستقیم به کلید ها به نواختن با ساز بپردازید.
احتمالا اولین بار شخصی به نام آندری بورل ایتالیایی این ساز را به نام کلاویتا ساخته است، اما فرم مدرن این ساز در دهه پنجاه میلادی توسط شرکت آلمانی هونر (Hohner) ساخته شد. نام تجاری «ملودیکا» در واقع نامی است که کمپانی هونر برای این ساز برگزیده است و نام انحصاری این شرکت برای این ساز است.
ویژگی های این ساز دلایلی هستند برای محبوبیت ملودیکا بین افراد مبتدی و کسانی که قصد دارند یادگیری موسیقی را به تازگی آغاز کنند. همچنین بسیاری از نوازندگان حرفه ای این ساز را برای نواختن انتخاب می کنند، چراکه با ملودیکا می توان بسیاری از ژانرهای موسیقی را نواخت و همین امر موجب شده تا نوازندگان معروف با سلایق مختلف به این ساز روی بیاورند.
این ساز، بسته به شرکت تولید کننده آن، نامهای مختلفی دارد، از جمله ملودیا، ملودیوم، پیانیکا (pianica)، ملودین (melodion)، پیانوی بادی (wind piano)، هارمونیکای کیبورددار (keyboard harmonica) و ملودی هورن (melodyhorn)..
در کل ملودیکا یک ساز کاملا مناسب و جذاب در اجرای زنده و استیج است و شما نیز می توانید این ساز را در حالات مختلف بنوازید. شاید بسیاری این ساز را جزو آلات موسیقی کودکان بدانند اما ملودیکا امروزه جایگاه مهم تری در موسیقی پیدا کرده و به عنوان یک ساز حرفه ای شناخته می شود.