ATEŞGEDEYA YEZD / 1500 YILDIR SÖNMEYEN ATEŞ / آتشگده یزد
Keremke Bibe ABONE : https://www.youtube.com/arahmangok/fe...
Ateşgedeyî Yezd
Perestgeha Zerdeştiyan li Yezdê…
Di nava baxçeyê darên urz (sedir) û qajan (çam) de ye. Dîwarên wê û nexşên li ser dîwar taybet in.
Li pêşiya avahiyê hewzekî avê yê girover heye. Hewz taybetiyek e. Hema bêje li ber her Perestgeheke Zerdeştiyan hewzê avê heye.
Stûnên kevirî yên li pêşiya Ateşgedeyê û dîwarên bi çîçekan nexşkirî ji destên hosteyên Îsfehanî derketine. Tê gotin ku hosteyan kevir û stûn li Îsfehanê traş kirine û piştre ew anîne Yezdê.
Li jora deriyê ketina Ateşgedeyê li ser fayans sîmgeya Ahura Mazda Forouhar heye. Li ser xweş biaxife, baş bifikire û qenc bike dinivîse.
Jin û mêrên ku vê Ateşgedeyê ziyaret dikin divê paqij bin. Mêr bi şewqeyên spî, jin bi şalgerdanên spî û bi cilên birqok û pêxwas dikevin Adeşgedeyê.
Agirê pîroz di kovikeke bronz de ye. Peywirdarê bi navê Hîrbed her roj wî agirî xwedî dike. Tê gotin ku ev agir 1500 sal zêdetir e vêketiye. Ev agir ji Ateşgedeya Karyan a Laristanê anîne vir. 700 salî hatiye parastin.
Di sala 1174’an de ji Eqda’yê birine Erdekan gundê Tirkabad. Nêzîkî 300 salî li vî gundî maye. Di sala 1474’an de ji gundê Tirkabad anîne Yezdê. Li Xelef Xan Elî li mala peywirdarê olî yê mezin Mobed Endaz Azergoşseb ev agir hatiye muhafezekirin.
Piştî ev Ateşgede di sala 1934’an de hatiye ava kirin agir jî anîne vir.
***
Yezd Ateş Tapınağı (Ateşgede)
Zerdüşti inancına inananların kutsal ibadetgahı…
Sedir ve çam ağaçlarının olduğu bir bahçenin içinde bulunuyor. Duvarları ve taşlar üzerindeki nakışlar özenle işlenmiş.
Ateşgede’nin önünde yuvarlak bir havuz var. Havuz Ateşgedelerin bir özelliği gibi. Hemen hemen Zerdüştilere ait bütün Ateşgedelerin önünde su havuz bulunuyor.
İbadethanenin girişindeki sütunlar ve duvarların kimi bölümleri çiçek motifleriyle nakşedilmiş. İsfahanlı zanaatkarların elinden çıkmış. Binanın tüm taşları ve sütunlarının İsfahan’da traşnarak hazırlandığı ve sonra Yezd’e getirildiği belirtiliyor.
Ateşgede’nin girişinde sütunların en üstünde Ahura Mazda’nın simgesi olan Forouhar (kanatlı güneş figürü) bulunuyor. Ve Zerdüştiliğin “güzel söz, güzel düşünce, güzel eylem” öğretisiyle birlikte mavi çini üzerine nakşedilmiş.
Önceleri Ateşgedeyi ziyaret eden kadın ve erkeklerin uymaları gereken kurallar varmış. Temiz ve pirüpak bir şekilde Ateşgedeye girmeleri gerekiyor. Erkekler beyaz başlıklar, kadınlar da beyaz kaşkol ve renkli elbiselerle Ateşgedeyi ziyaret edebiliyorlardı. Yalın ayak bir şekilde içeri girilmeliydi.
Ateşgede’nin (Ateş Tapınağı) içinde kutsal bir ateş yanıyor. Bronz bir huni içerisinde. Ateşi beslemekle görevli Hirbed denilen kişi, her gün belirli bir saatte özellikle badem ağacından odun parçalarıyla ateşi besliyor. Bu ateşin yaklaşık 1500 yıldır hiç sönmeden yandığı belirtiliyor.
Bu ateşin Laristan’daki Karyan Ateşgede’sinde (Ateş Tapınağı) 700 yıl korunduğu ve oradan alındığı belirtiliyor. 1174 yılında Eqda’dan Erdekan’daki Tirkabad köyüne getirildiği ve bu köyde de yaklaşık 300 sene tutulduğu söyleniyor. 1474 yılında Tirkabad köyünden Yezd’e getirilen bu ateş, Xelef Xan Elî’de en yüksek dini otoriter olan Mobed Endaz Azergoşseb’in evinde muhafaza edilmeye başlanmış.
1934 yılıda şu anki mevcut Ateşgede inşa edildikten sonra ateş buraya taşınmış ve hala burada varlığını koruyor.
#Ateşgede #1500yıldırsönmedenyananateş / #آتشگده
***
آتشکده یزد
.آتشکده یزد محل نگهداری آتش مقدس زرتشتی در شهر یزد و نیایشگاه زرتشتیان ساکن در این شهر است
آتشی که درون این آتشکده می‌سوزد بیش از ۱۵۰۰ سال است که روشن مانده‌است. این آتش فروزه‌ای است از آتش آتشکده کاریان در لارستان که به عقدای یزد آورده شد و نزدیک به ۷۰۰ سال در آنجا روشن نگه داشته شد و سپس در سال ۵۲۲ خورشیدی (۱۱۷۴ میلادی) از عقدا به اردکان(روستای ترک آباد) برده شد و نزدیک به ۳۰۰ سال نیز در ترک آباد بود و در سال ۸۵۲ خورشیدی (۱۴۷۴ میلادی) از ترک آباد به یزد برده و نگهداری شد. نخست در محله‌ای به نام «خلف خان علی» در خانهٔ یکی از موبدان بزرگ به نام «موبد تیرانداز آذرگشسب» نگهداری می‌شد و در سال ۱۳۱۳ پس از ساخته شدن این آتشکده به درون آن برده
شد
Music: Sahale / Sherazade