ANADOLU ALEVÎLİĞİ’NDE DEDELİK KURUMU- SIRRIMIZ TÜRKLÜK
DOÇ. DR. HASAN COŞKUN
https://www.ertemkitap.com/anadolu-al...
https://www.kitapyurdu.com/kitap/anad...
TOKAT YÖRESİNDE DEDELİK KURUMU, Anadolu Alevi-Bektaşi Toplumunun İnanç Ve Değerlerinde Ahmet Yesevi İzleri, Hubyar Sultan Ocağı, ALEVİ/BEKTAŞÎ GELENEĞİNDE MUSAHİPLİK KURUMU,TOKAT TÜRKMEN ALEVİLERİ,1. Ocak Sistemi, Hubyar Sultan Ocağı, Keçeci Baba Ocağı, Kul Himmet Ocağı, Pir Sultan Ocağı, Güvenç Abdal Ocağı, İmam Rıza Ocağı, Hıdır Abdal Ocağı, Şah Hataî Ocağı, Şah İbrahim Veli Ocağı, Yunus Emre Ocağı, Bostan Kolu Ocağı, Sıraçlar, Oğuzların 24 boyundan,Dedelik kurumu, araştırma alanımızda mülakat yaptığımız Alevî Dedelerinin tamamı tarafından Alevî-Bektâşi geleneğinin temeli olarak görülmektedir. Alevîliğin ana omurgasın oluşturmaktadır. Dedeler sadece cem törenlerini yürüten din adamları olarak görülmezler. Dedeler ve Dedelik Kurumu gücünü ve otoritesini gelenekten almaktadır. Dedelik kurumu, dini, sosyal, kültürel ve siyasi boyutları bulunan, hiyerarşik bir otorite anlayışına sahip olan doğuştan kutsal karizmatik hasletlere sahip olan şahsiyetlerin oluşturduğu kutsal ocak ailesine dayanan köklü bir kurumsal yapıdır. Dedelik kurumu asırlarca süren bir tarihi süreç içerisinde oluşmuş, yönettiği talip köy toplulukları tarafından dini ve toplumsal büyük otorite olarak kabul edilmiş, doğuştan liderlik ve önderlik özelliklerine sahip olan kutsal ailelerde zahiri ve batıni eğitimini sözlü kültürle elde etmiş, kutsal karizmatik şahsiyetler zümresinden oluşmaktadır.