CIEKWOSTKI O ŁODZI: Gmach telewizji

Опубликовано: 04 Апрель 2026
на канале: Marcin Hencz : Łódzka Architektura & Transport
3,389
161

Architektura przedwojennej Łodzi wgniatała w fotel bogactwem detali. Tymczasem nowe komunistyczne władze jak każdy totalitaryzm potrzebowały monumentalnych budynków, aby podkreślić swój majestat. Skoro nie umiano pokonać rozmachem kamienic, czy pałaców, postanowiono dać Łodzi coś, czego dotąd nie miała, a czego trudno by nie zauważyć - wieżowce.

W okresie stalinowskim planowano co najmniej dwa "kolosy". Jednym miał być nowy ratusz/siedziba partii na przecięciu Piotrkowskiej i Głównej (dzisiaj Piłsudskiego), a drugim właśnie Centrala Włókiennicza, czyli właśnie tzw gmach telewizji. Oczywiście pierwszego nie udało się zrealizować z powodu braku funduszy, ale co ciekawe drugi choć powstał, to pracom nad nim towarzyszy bardzo ciekawa historia.

Zaprojektowany przez Kruga budynek... był modernistyczny. Polska i Łódź miała świetne tradycje modernistyczne, ale nowa władza w tym okresie się na nie nie mogła zgodzić w przypadku tak widowiskowego budynku z powodu oficjalnej doktryny kremla - socrealizmu.

Projekt wybrano, ale przerobiono dodając attyki, strukturę z piaskowca, kolumny, cofając i pomniejszając górną część wieży. W efekcie budynek jest dość komiczny, bo łatwo można dostrzec w nim jeszcze pozostałości po modernizmie jak geometryczne układy, czy luksfery.

W czasie budowy trwającej w latach 1951-1955 wydarzyły się dwie ważne rzeczy. Zlikwidowano Centrale Włókiennictwa, co obcięło finansowanie i zabrało sens samej budowy, jak i umarł Stalin, a tym samym zakończył się okres socrealizmu. Budynek, który miał być symbolem nowych czasów stał się passe.

Dopiero po latach dobudowano do niego ostatni pawilon kompleksu - kaskadę. Uczyniono jednak już ją w zupełnie innym stylu. Co prawda jest to modernizm, ale zdecydowanie nie taki o którym myślał Krug. Nie doczekał się realizacji reprezentacyjny plac z fontanną przed budynkiem - skończyło się na parkingu. Dopiero w ostatnich latach dobudowano przewidziane układy ulic na tyłach budynku.

#Łódź #TVPŁódź #wieżowiec #PRL #socrealizm #modernizm #architektura #zabytki #zwiedzanie #przewodnik #ciekawostki