Tristör(SCR) nedir? Nasıl çalışır? İç yapısı, özellikleri, çalışma prensibi ve örnek tristör devresi
Tristör(SCR) nedir? Nasıl çalışır? İç yapısı, özellikleri, çalışma prensibi ve örnek tristör devresi
Bu videoda tristör hakkında bilmemiz gereken temel bilgilerden bahsedilmiştir.
Serinin Tüm Bölümleri için Oynatma Listesi : • Herkes İçin Temel Elektrik
İyi seyirler..
Tristör, bir diğer adıyla SCR (Silicon-Controlled Rectifier/Silisyum Kontrollü Doğrultucu), güç elektroniği devrelerinde hızlı anahtarlama işine yarayan devre elemanıdır. Yüksek akım ve gerilimlerde hızlı anahtarlama işlemi yapabilmeleri sayesinde bu tip devrelerde sıklıkla kullanılırlar. Güç elektroniğinin gelişmesinde çok önemli rolleri vardır. Bu amaçla 2000V ve 3300A değerlerine kadar çalışabilen tristörler geliştirilmiştir.
Tristör, art arda sıralı dört yarı iletkenin bileşiminden oluşmaktadır. Tristörün yapısında bulunan üç bacaktan biri P tipi yarı iletken olan Anot, biri N tipi yarı iletken olan Katot, diğeri ise yine P tipi yarı iletken olan Gate’tir.
Tristörü doğru polarize etmek için Anotuna (+), katotuna (-) yüklü gerilim verilir. Verilen gerilim değeri çok artırıldığı takdirde tristör ani olarak iletim durumuna geçer. Tristörün gerilim artışı ile ani iletime geçmesi sıkça kullanılan bir yöntem değildir. Bunun haricinde ters polarize edilirse bu kez ters yönlü bir ani akım artışı olur. Bu istenmeyen bir durumdur, ayrıca tristörü bozabilir. Genellikle tristörlerin tetiklenmesi için Anot-Katot doğru polarize edildikten sonra Gate’e belli bir pals darbesi uygulanması yeterli olmaktadır. Tristör iletime geçtikten sonra kesim için ayrıca bir uygulama yapılmadığı takdirde Gate gerilimi kesilse bile iletimde kalacaktır.
Tristörler güç elektroniğinde anahtarlama elemanı olarak kullanılırlar. Ayrıca, AC ve DC motor sürücü kartlarında yön ve hız kontrollerinin yapılabilmesi için de kullanılırlar. Bunların yanısıra AC güç anahtarlaması ve güç kontrolünde, zaman rölesinde, elektronik kontaktörlerde vb. yerlerde de kullanılırlar.
Tristörlerin tetiklenmesi, bulundukları devrede iletken duruma geçmeleri anlamına gelmektedir. Tristörler farklı şekillerde tetiklenebilirler ve anahtarlama işlemini gerçekleştirirler.
kaynak:bilgeis.net/