📍Bağırsak seslerinin dinlenmesi, karın bölgesine stetoskop yerleştirilerek yapılan basit bir klinik muayenedir. Bağırsak seslerinin, sindirim sistemi boyunca gaz ve sıvıların hareketiyle oluştuğu düşünülür ve bu seslerin dinlenmesi, gastrointestinal sistemin aktivitesi hakkında bilgi verebilir.
⭐️Bağırsak sesi dinlerken; Hasta sırt üstü (supin pozisyonda) düz bir yüzeye yatırılmalı ve karın bölgesinin tamamen açığa çıktığından emin olunmalıdır. Bağırsak seslerini dinleyebilmek için muayene yapılan ortamın sessiz olması önemlidir.
📍Dinleme Bölgeleri:
Karın dört kadranda dinlenir:
• Sağ üst kadran (karaciğer ve safra kesesi bölgesi)
• Sol üst kadran (mide ve dalak bölgesi)
• Sağ alt kadran (ince bağırsak ve apendiks bölgesi)
• Sol alt kadran (kolon ve sigmoid kolon bölgesi)
📍Başlama noktası:
Genellikle sağ alt kadrandan başlanır çünkü burası, ileumun colona geçtiği noktadır ve bağırsak hareketliliğinin en aktif olduğu yerlerden biridir.
📍Dinleme Süresi:
• Her kadranda en az 15 saniye dinlenmelidir.
• Eğer bağırsak sesi duyulmuyorsa, tam bir değerlendirme için 2-5 dakika arasında bir süre ayırmak gerekebilir.
📍Bağırsak Seslerinin Değerlendirilmesi:
•⭐️Normal bağırsak sesleri (normoaktif): Genellikle dakika başına 4-12 bağırsak sesi duyulur. Bu sesler yumuşak, gıdıklayan veya hafif tıklayan seslerdir.
•⭐️Hiperaktif bağırsak sesleri: 12/dk nın üzerinde olan seslerdir. Sesler daha yüksek, sık ve hızlı olabilir. Genellikle ishal, gastroenterit, bağırsak tıkanıklığı gibi durumlarda görülebilir.
•⭐️Hipoaktif bağırsak sesleri: 4/dk’nın altında olan seslerdir. Sesler nadiren duyulur veya çok zayıf olabilir. Genellikle bağırsak hareketliliğinde azalma, postoperatif dönem veya peritonit gibi durumlarda görülebilir.
• Hiç ses olmaması (absent): Eğer 5 dakika boyunca hiç bağırsak sesi duyulmazsa, bağırsak paralizisi (ileus) veya ciddi bir gastrointestinal problem düşünülebilir.