ORP Kujawiak - 80 rocznica zatonięcia; Apel Poległych
Pierwszego dna - 15.06.2022 - obchodów 80-tej rocznicy zatonięcia niszczyciela eskortowego ORP Kujawiak zebraliśmy się w Valletta, Upper Barrakka Garden by przy tablicy pamiątkowej uczcić tragicznie poległych bohaterów. Malta jest zaznaczona krwią polskich marynarzy oraz lotników biorących udział w obronie wyspy przez 3 lata ataków Hitlera i Mussoliniego podczas II Wojny Światowej. Niewielki archipelag zaciekle bronił się co zadziwiło obie strony konfliktu. Churchill nazwał Maltę niezatapialnym lotniskowcem, była też określana kolcem w bucie Rommla. Dzielność mieszkańców, sprawność żołnierzy, sieć tuneli jako schrony i kwatery dowództwa, stale płynące mimo ogromnych strat konwoje na Maltę przyniosło zwycięstwo tej brytyjskiej kolonii. Prawie 10 000 zabitych łącznie wojskowych i cywili było wysoką ceną. Heroizm doceniony przez króla nadający krajowi Order Jerzego do dziś na biało-czerwonej fladze.
Uroczystości zorganizowała nasza bardzo skromna placówka dyplomatyczna; ambasador – Tomasz Czyszek, oficer kulturalny Monika Czyszek oraz konsul Łukasz Felczak. Ksiądz Henryk Błaszczyk zmówił modlitwę.
Ze strony rządu Malty był minister Kultury, Owen Bonnici oraz Dowództwo Malta Arm Forces. Po salwie honorowej orkiestra wojskowa odegrała hymny obu państw oraz „Morze, nasze morze” !
Ambasador wręczył odznaczenia państwowe członkom Wyprawy Wrakowe, którzy z zapałem szukali okrętu i go odnaleźli – Mariusz Borowiak, Piotr Wytykowski. Trudność polegała na przeczesaniu archiwów oraz odnalezieniu świadków ostatniach chwil Kujawiaka. Więcej dowiedzieliśmy się na sesji historycznej 18.06.
Ciekawostką była kopia dzwonu – napis na nim brzmi ORP OAKLEY bo tak był okręt ochrzczony przed wejściem na służbę w polskiej marynarce. Wydobycie jego to całkiem inna historia …
Day One – 15 June 2022
On the first day of the commemorations marking the 80th anniversary of the sinking of the escort destroyer ORP Kujawiak, we gathered in Valletta, at the Upper Barrakka Gardens, beside the memorial plaque, to honour the heroes who lost their lives so tragically.
Malta is marked by the blood of Polish sailors and airmen who took part in the defence of the island during three years of attacks by Hitler and Mussolini in the Second World War.
This small archipelago defended itself fiercely, astonishing both sides of the conflict. Winston Churchill famously called Malta an “unsinkable aircraft carrier”, while Field Marshal Erwin Rommel referred to it as a “thorn in the side” of his campaign.
The courage of the Maltese people, the effectiveness of the soldiers defending the island, the vast network of tunnels used as shelters and headquarters, and the convoys that continued to reach Malta despite enormous losses ultimately brought victory to this British colony.
The price was extraordinarily high: almost 10,000 military personnel and civilians lost their lives. Their heroism was recognised by King George VI, who awarded Malta the George Cross—an honour that remains proudly displayed on the Maltese flag to this day.
The commemorations were organised by our small but dedicated Polish diplomatic mission in Malta: Ambassador Tomasz Czyszek, Cultural Officer Monika Czyszek, and Consul Łukasz Felczak.
Father Henryk Błaszczyk led the prayer of remembrance.
Representing the Maltese Government was the Minister for Culture, Owen Bonnici, together with representatives of the Armed Forces of Malta.
Following the military salute, the military band performed the national anthems of both countries—and, to our great delight, also “Morze, nasze morze”, the song of the Polish Navy.
The Ambassador presented state decorations to members of the Wyprawy Wrakowe expedition, Mariusz Borowiak and Piotr Wytykowski, who had devoted themselves to the search for the wreck of the Kujawiak and ultimately succeeded in locating it.
The challenge was enormous. It involved searching through archives and finding witnesses who could shed light on the ship’s final moments. We learned much more about this fascinating story during the historical session held on 18 June.
An interesting detail was the replica of the ship’s bell. The inscription reads “ORP OAKLEY”, the name under which the vessel was originally built and christened before entering service with the Polish Navy.
The story of how the bell was recovered from the wreck is a completely different—and extraordinary—story…