Yarsan Alevileri - Cem Ayini (İran - Irak)
Yarsan Alevileri Cem Ayini "Semahlar ve Deyişler" YouTube kanalında yayında.
ABONE OL ► / @semahlarvedeyisler8208
www.soundhorus.com
-------------------------------------------------------
YARSAN ALEVİLERİ
Günümüzde Şii inanışının merkezi konumunda bulunan İran, Şiiliğin farklı yorumlarına da ev sahipliği yapmaktadır. Bu durum ülkedeki farklı etnik yapılar ve coğrafi bölgelerde daha açık biçimde gözlemlenmektedir. Özellikle ülkenin kuzey ve batı bölgelerinde, Türkiye ve Irak sınırı dolaylarında, Şiiliğin farklı yorumlarından hareketle ortaya çıkan mezheplere rastlamak mümkündür. İran nüfusunun %15’e yakınını oluşturan etnik grubunun yaklaşık %30’u Şiiliğin bu farklı yorumlarından ortaya çıkan inanışları benimsemiştir.
Bu gruplar arasında en dikkat çekeni Yarsan inanışıdır. Kendilerini Yari dini (yerel dilde “Din-i Yar-i”) mensupları olarak tanımlayan bu inanış üyeleri bazı kaynaklarda Yarsan Alevileri olarak da isimlendirilirler. Bununla birlikte İran’da Ehl-i Hak, Ali İlahi ve Tayfa gibi isimlerle isimlendirilen Yarsan inanışı mensupları için Irak’ta Kakai’ler denilmektedir.
Yarsan inancı 14-15. yüzyıllarda İran’da yaşamış olan Sultan Sahak ya da Seyyid İshak olarak bilinen kişi tarafından kurulmuştur.
Sultan Sahak’ın Şii inanışında kutsal kabul edilen 12 imamlardan
yedincisi olan Musa Kazım’ın soyundan geldiğine inanılır. Sultan Sahak’ın kesin doğum tarihine yönelik farklı rivayetler mevcut olmakla
birlikte ölüm tarihi olarak 1506 yılı tespiti yapılmaktadır. Yarsan
mensuplarınca “en kutsal yer” olarak kabul edilen Sultan Sahak türbesi İran’da Kürt nüfusun yoğunlukla yaşadığı Perdiver yakınlarında
bulunmaktadır. Sultan Sahak’ın yaşadığı ve Yarsan inanışını yaydığı
ilk bölge Zagros ile Sirvan Nehri arasındaki coğrafya olarak kabul
edilmektedir. Yarsan inananlarınca kutsal sayılan Göran Şehri ise
İran’ın Kirmanşâh eyaletinde Kürt bölgesi olarak bilinmesine rağmen
aslında Zaza kökenli insanların yaşadığı bir coğrafyadır. Kaynaklar
Sultan Sahak’ın Gurânî dilini konuştuğunu ancak tebliğ için gittiği
İran’ın Güney Azerbaycan bölgesinde yerel dili kullandığını da belirtmektedir.
#deyişler #yarsanalevileri
--------------------------------------------------------
Her toplumun kendilerine has müzikleri vardır. Semahları ve deyişler de Alevi-Bektaşi toplumunun müzikleri olarak ifade edilir ve onların inanç felsefelerini yansıtır. Alevi türküleri, semahları ve deyişleri salt Alevilerin ibadet törenlerinde değil, yaşamlarının bütününde yer alır. Yine Alevi müziği salt Alevilere hitap etmez. Anadolu toplumunun bütün kesimlerine hitap eder. Bu Alevi müziğini Anadolu geleneksel halk kültürünün vazgeçilmez bir parçası yapar.
Alevilerde vazgeçilmez olan saz, söz, semah, Alevilerin toplumsal belleklerini yitirmelerini engeller, geçmiş ile gelecek arasında bir bağ kurar. Pir Sultan Abdal, Yunus Emre, Şah Hatai, Teslim Abdal, Nesimi ve bunların da içlerinde bulunduğu diğer pek çok Alevi-Bektaşi halk ozanı sanatsal anlamda üretimleri ile deyişler ve semahların evrenselleşmesini ve çok geniş bir coğrafyaya yayılmasını sağlamışlardır.
Youtube üzerinde kurduğumuz bu kanalda Alevi-Bektaşi deyişlerinin en güzel örneklerini sizler için seçtik.
www.soundhorus.com