"БАЛА ТУЫП АЛДЫМ" ДЕУ ӨТЕ ЕРСІ ЕСТІЛЕТІН СӨЗ
#tynda #youtubeshorts #тәрбие
"БАЛА ТУЫП АЛДЫМ" ДЕУ ӨТЕ ЕРСІ ЕСТІЛЕТІН СӨЗ
Әйелдермен әңгімелеспейміз ғой. Бірақ, телевизор алдындағы сұхбаттар мен әлеуметтік желідегі жазбаларында "Бала туып алдым"," Баланы көп туыңдар", "Бәлен бала туды" деп тіл мен әдепке қатар қиянат етіп, жүрегі айнымай сөйлейтіндер көбейді. Ұжданды аналар "бала тудым" демей, "бала таптым" деп сөйлейтін еді. Қазақтың қасиетті тілінде осындай сорақылық бұған дейін болмаған. "Бала туып алдым"," Баланы көп туыңдар", "Бәлен бала туды" деп қыңыр-қисық сөйлемей, "Бала таптым"," Ұрпақтарыңыз көп болсын "," Бәлен бала тапты", "Үш бала дүниеге әкелді" деп орнымен сөйлеген абзал. Қазақ туды дегенді төрт түлік малдың төлдеуіне қаратып айтқан. Адамға тікелей түрде қолданбаған. Қазақ баланы енді ғана дүниеге әкелген ананы "туды" демеген, "босанды" деген. Қазақтың әрбір сөзі ұлан-қайыр мәдениетке толы. Барлық нәрсені сыпайы айтып жеткізуге үйренген халық едік. "Шүршіт түсінде көргенін істейді, Орыс ойына келгенін істейді. Қазақ содан көргегін істейді" деп көп сөздерді орыс тілінен тікелей әдепсіз аударма жасап қолданатын көңілсіз әдет таптық. "Көгілдір" деген ақ қудың балапаны ғой. Қандай сүйікті атау. Орыс тілінен тікелей аударма жасап, қызтекелерге осы атты қолданатын болып жүр. Қазақтың талай сүйікті сөздері осындай қылықтың күрегімен жерленіп жатыр. Кейбір фильмдерде ұзатылған қыз анасына келіп:
Мама(көп қазақ "ана" демей мама дейді), мен ауыр аяқпын немесе екіқабатпын деп шімірікпей айта береді екен. Телефонда да даңғырлап айта беруі мүмкін. Қазақтың ұзатылған қызы бойына бала біткенде анасын қуандыру үшін төркіндеп келгенде, "ана, құлағыңа сыбырлайыншы!" деп ғана емеурінмен білдіретін. Осы сөзді естіген анасы қуанышы қойнына сыймай қуанатын.
Көкбөрі Мүбарак Қизатұлы