historia jednej Grafiki: Nokturny prasowe Aleksandra Gierymskiego

Опубликовано: 07 Сентябрь 2026
на канале: zydniemalowany
42
1

Drzeworyt "Na Saską Kępę" to pierwszy z serii kilku nokturnów warszawskich Gierymskiego. I także w ogóle pierwszy jego – publikowany na łamach prasy ilustrowanej – typowy pejzaż. I – ciekawostka! – to tylko jedna z dwóch publikowanych prac Gierymskiego związanych tematycznie z Saską Kępą. Tym rysunkiem wcale nie pierwszy raz – i uwaga: bynajmniej nie ostatni! – udało się Gierymskiemu całkowicie zaskoczyć warszawską publiczność. Najpierw nieobecnością tego, do czego ówczesny czytelnik był od zawsze przyzwyczajony: pretekstu historycznego, społecznego, moralnego czy rozrywkowego. A po drugie – co dla tego odbiorcy było kolejnym novum – uczynieniem światła księżycowego i jego odblasku w wodzie głównym tematem wyobrażenia.

#żydowskawarszawa #saskakępa #nokturn #sztukapolska #żydzi #tradycja #nieznanehistorie #historiasztuki #grafika #judaizm #prawybrzeg #saskakępa #nokturn #pamięć #warszawa

----
Podczas spotkań z cyklu "historia jednej Grafiki" pokazujemy drzeworyty sztorcowe o tematyce żydowskiej z kolekcji Fundacji Żyd Niemalowany. Publikowane głównie w polskich pismach ilustrowanych są dziś unikatami - lata 1860-1890 bowiem, to jedyny okres w historii czasopiśmiennictwa, w którym ilustracje na łamach prasy były oryginalnymi, pełnowartościowymi grafikami. O ich ponadczasowej, artystycznej wartości, świadczy też fakt, że ich autorami w Polsce byli najbardziej znani i uznani artyści epoki: Andriolli, Brandt, Chełmoński, Fałat, bracia Gierymscy, Gerson, Gottlieb, Grottger, Kossakowie (ojciec i syn), Kostrzewski, Matejko, bracia Pillati, Rodakowski, Siemiradzki, Wierusz Kowalski czy Witkiewicz.