Э Ҷонум Занакай Фирдавси Додари
Ислом аз рӯи табиати худ ба зан ҳуқуқ ва эҳтироми ҳам дар назди Худо ва ҳам дар назари дунё додааст. Аммо аксар вақт қайд мешавад, ки ҳарчанд ислом ба зан ҳуқуқ додааст, мусулмонон онҳоро аз худ мегиранд. Ин аст, ки мо дар бораи нақзи ҳуқуқи занон, чӣ хурд ва чӣ ҷиддӣ мешунавем.
Бояд тазаккур дод, ки ин мушкилот хоси ҷомеаи мусалмонон нест. Воқеан, ҳатто дар ҷаҳони постмодернӣ, постфеминистӣ ва пасглобализатсияи асри 21, занон аз ҳуқуқҳои худ, аз ҷумла зӯроварии хонаводагӣ, таҷовуз ба номус ва қатли тифлони навзодон маҳрум мешаванд.
Дар қатори дигар шаклҳои начандон вазнини поймолкунии ҳуқуқи занон инҳо ба назар мерасанд: имкониятҳои маҳдуд дар таҳсил, кам шудани музди меҳнати занон, аз ҷумла дар Ғарб, эътироф нашудани аҳамияти нақши зан ҳамчун модар.
Ваҳшатангез аст, ки занеро, ки ба ҷои пешбурди касбу хунар модариро ихтиёр кардааст, масхара мекунанд ва ноком ҳисобида мешаванд, ҳатто агар худро муваффақ ва хушбахт ҳис кунад, аз зиндагии худ.
Баргардем ба масъалаи ҳуқуқи зан дар ҷомеаи мусалмон, шунидани ин гуна чизҳо аҷиб аст, зеро мисоли Паёмбар (с)-ро ҳамагон медонем. Муносибати ӯ ба зан бо ашроф, меҳру муҳаббат ва эҳтиром фаро гирифта шуда буд, ки шунидани ҳолатҳои ноодилона нисбат ба занон ба номи Ислом бештар аламовартар буд. Фикр кардан мумкин аст, ки бо Паёмбар (с) барои мо намуна бошад, худи мусулмонон дар эҳтиром ва дӯст доштани зан ба ҷаҳониён намуна мешаванд.
Воќеан, мо њолатњои зиёдеро медонем, ки занони мусалмон дар ин зиндагї комёб мешаванд ва умед дорем, ки дар оянда: онњо имкони тањсил, касбу кор, оила барпо кардан, модар шуданро доранд, аз эњтирому дастгирии мардону пирон бархурдор мешаванд - ва ин аљиб аст! Аммо дар баробари ин мо дар бораи заноне, ки аз ин ҳама чиз маҳруманд, дар ҷомеаи мусулмонӣ аксар вақт мешунавем. Ин аљиб аст, агар бо назардошти он ки пешвои мо мардест, ки њуќуќи занро эњтиром мекард, ба љойи худ дар љомеа мусоидат намуда, тавонмандии онњоро пеш мебарад.
Ҳар боре, ки дар бораи ҷиноятҳои зидди занон аз ҷониби аҳли ҷомеаи мусалмонон мешунавам, мепурсам: «Пайғамбар чӣ кор мекард?».
Агар зани мусалмонро аз дохил шудан ба донишгоҳ манъ кунанд, ӯ чӣ кор мекард?
Чӣ мешавад, агар зани ҷавон ба далели он ки дар хонаводааш мардони муносиб надорад, издивоҷ кардан мамнӯъ шуда бошад ва ба ӯ иҷоза надиҳад, ки зиндагии худро бо як мусалмони миллату фарҳанги дигар пайванд диҳад?
Агар касе занро хафа кунад?
Чӣ мешавад, агар вай маҷбур шавад, ки аз касбе, ки барои бунёди он қадар заҳмат кашидааст, даст кашад?
Чӣ мешавад, агар ҳамсояаш аз сабаби хонашин буданаш зиёнкор ҳисобида мешуд?
Агар ба духтаре пайваста гӯянд, ки рангаш бад асту зебо нест, чӣ мегӯяд?
Ӯ дар бораи ин ҳама духтарони навзодро зинда дар рег гӯр кардан чӣ мегуфт?
Ӯ чӣ кор мекард?
Ин саволҳоест, ки ман одатан ҳангоми хондани ҳаёти ӯ ба худам медиҳам. Воқеан, ӯ дар чунин ҳолатҳо чӣ кор мекард?
Марде буд, ки ҳамсараш Хадиҷаро дар тиҷораташ дастгирӣ мекард ва ӯро эҳтиром ва дӯст медошт. Пас аз мулоқот бо Ҷабраил (а) аз ғори Ҳиро баргаштанаш аз ӯ маслиҳат пурсид. Медонист, ки Хадича барояш кумак ва тасаллӣ медиҳад, чун зани тавоно ва хирадманд буд ва тамоми умр ӯро дӯст медошт. Ва эҳтиром.
Оиша духтари ҷавонест, ки дар хонаводаи паёмбар ба воя расидааст. Уро ба пеш бурдани паёми Ислом вогузор карданд. Вай хурдтарин ҷузъиёти шахсият ва рафтори Муҳаммад (с)-ро медонист ва масъулияти интиқоли он ба наслҳои ояндаи мусалмонон ба ӯ гузошта шудааст. Ин зан як шахсияти дорои аҳамияти таърихӣ шуд ва паёмбар ба ӯ эътимод кард.
Фотима. Падараш бо ӯ чӣ қадар ҳалим ва меҳрубон буд! Тасаввур мекунам, ки ӯ дар кӯдакӣ бо ӯ чӣ гуна бозӣ мекард, чӣ гуна ӯро нигоҳубин мекард. Вақте ки яке аз беҳтарин мардони он замон ба ӯ хостгорӣ кард, чӣ гуна ӯ розигии ӯро пурсид. Ӯ ӯро дӯст медошт.
Инҳо танҳо се мисоли марбут ба занони наздиктарин ба Паёмбар (с) буда, муносибатҳои пур аз эътимод, эҳтиром ва муҳаббатро нишон медиҳанд. Ҳолатҳои дигарро ҳама медонем: занон бо мардон дар масҷид намоз хондан, агар имкони гирифтани дониши ислом надошта бошанд, ба муаллим таъин карда мешуданд, занон дар майдони ҷанг, шарафи модарӣ гирифтани занон. Њамаи ин дар замони Паёмбар (с) буд ва худи ў намунаи баробари баробарии занон буд.
Ҳар боре мешунавем, ки занонро эҳтиром намекунанд, аз ҳуқуқҳои қонунии худ - хоҳ мусулмон хоҳ не, - ҳамчун мусалмон маҳрум мекунанд, мо бояд ба ёд орем, ки дар замони Паёмбар Муҳаммад (с) чӣ гуна буд. Мо бояд бо тамоми заъф ва иштибоххоямон кушиш кунем, ки дар ин маврид — дар заминаи хукуки зан ба инсоф, поквичдонй, матонат, шучоати у таклид кунем.