ТӨЛ ОҚУЛЫҚ ЖЫЛНАМАСЫ

Опубликовано: 09 Апрель 2026
на канале: BMSO
96
2

Төл оқулықтарымыздың тарихы 1879 жылдан бастау алады. Осы уақытта алғашқы ұстаз – Ыбырай Алтынсариннің қазақ мектептеріне арналған, кирилл қаріпіндегі «Қазақ хрестоматиясы» оқу құралы жарыққа шықты. Бұл еңбек тарих беттерінде тұңғыш оқу-әдістемелік құрал деп бағаланды.

1910–1926 жылдары кітап басу ісіне алаш қайраткерлері араласып, қазақты оятып, ағарту ісін қолға алды. 1921 жылдың 31 қаңтарында ҚазАСК Республикасының Халық ағарту комиссары Ахмет Байтұрсынұлының төрағалығымен өткен зиялы қазақ азаматтарының мәжілісінде оқулық даярлау ісі талқыланып, қайраткерлер бала оқытатұғын кітап әзірлеуге мықтап кірісті.

Нәтижесінде, оқулық даярлау ісіне Әлихан Бөкейхан (астрономия, дүние құрылысы, ауыл шаруашылығы), Ахмет Байтұрсынұлы (тіл білімі, әдебиеттану), Міржақып Дулатұлы (есеп құралы), Жүсіпбек Аймауытұлы (психология), Халел Досмұхамедұлы (табиғаттану, биология, жануарлар әлемі), Елдес Омарұлы (тіл білімі, есеп құралы, әдістеме, физика), Мағжан Жұмабайұлы (педагогика), Қошке Кемеңгерұлы (тарих, тіл білімі, ауыл шаруашылығы, химия) және өзге де ұлт зиялылары жұмылдырылды.

Одан кейінгі 70 жыл бойы Кеңес үкіметі жағдайында Қазақстан өзге одақтас республика іспеттес орыс тіліндегі ортақ оқулықтарды аударып, қазақ тілі мен әдебиеті, Қазақ СРО тарихы сияқты пәндер бойынша жекелеген оқулықтарды әзірледі.

Тәуелсіздік тарихында еліміздің барлық мектеп пәні бойынша төл оқулықтарды әзірлеу тәжірибесі 1996 жылы жанданды.
Аталған кезеңдерді бұған дейін инфографикаға түсірсек, бүгін бейнеролик күйінде бөлісіп отырмыз.