Сұрыптау әдістері 10 сынып
3.11–3.12 Сұрыптау әдістері Информатика 2 токсан
Оқу мақсаттары
10.5.1.4 практикалық есептерді шешу үшін сұрыптау алгоритмдерін іске асыру
Сабақтың мақсаты:
Python программалау тіліндегі сұрыптау ұғымы мен
функцияларын анықтайдыСұрыптау функцияларын программалауда қолданады
Сұрыптау әдістерінің тиімділігін тұжырымдайды
Өсу ретімен
B = sorted( A ) А массивін сұрыптап, В массивіне жүктейді.
A.sort() А массивінің өзінде реттейді.
Кему ретімен B= sorted( A, reverse =True )
А массивін сұрыптап, В массивіне жүктейді.
A.sort(reverse = True) А массивінің өзінде реттейді.
Сұрыптау (селекция; selection; сортировка; sorting) – массив элемент-
терін белгілі бір заңдылықпен орындарын ауыстырып реттеу процесі.
Мысалы, сандар массивін өсуі, кемуі бойынша сұрыптау, жолдар массивін
алфавит бойынша сұрыптау, т.б. Сұрыптаудың негізгі мақсаты – сұрып-
талған жиыннан керек элементтерді іздеуді жеңілдету (1-сурет). Сұрып-
тауды көбіне массивтерді және файлдарды сұрыптағанда көп қолданады.
Бұл екеуін әдетте ішкі және сыртқы сұрыптаулар деп атайды.
Массивтер «ішкі» (жедел) жадында орналасатындықтан, ішкі сұрып-
тау болады. Ішкі сұрыптау жадта жылдам орындалады, ал файлдарды
сұрыптау бұдан бәсеңдеу орындалады.
Сұрыпталатын файлдар сыйымдылығы үлкендеу «сыртқы» жадтағы
есте сақтау құрылғыларында (диск, лента, т.б.) сақталатындықтан, оны
сыртқы сұрыптау деп атаймыз.
Программалау процесінде бірөлшемді массивтерді сұрыптаудың бір-
неше жалпыға танымал алгоритмдері бар. Бұл сұрыптау алгоритмдері
жұмыс жасау тиімділігіне қарай бөлінеді
1. Қандай сұрыптау әдістерін білесің?
2. Бұл әдістер бір-бірінен қандай параметрлерімен ерекшеленеді?
3. Есептерді дұрыс шешуге сұрыптау әдістерін
дұрыс қолданудың қандай ықпалы бар?
4. Python-да қандай сұрыптау функциялары бар?
«Сұрыптау» деген не? Есіңе түсір!
Қандай сұрыптау әдістерімен таныссың?
Программалауда сұрыптау жүргізудің маңызы неде?
1-тапсырма.
Берілген сұрыптау әдістерін талдаңдар (1-кесте). Бұл әдістердің негізгі ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтаңдар. Бұл сұрыптау алгоритмдерінің қайсысы тиімді? Неге? Себебін түсіндіріңдер.
Дескриптор:
«Сұрыптау» ұғымы мен түрлерін анықтайды.
Фигуралар арқылы бағалау
2-тапсырма.
1-мысалдағы сұрыптауға арналған есепті Python тілінің сұрыптау функцияларына ауыстырып, программа кодын қайта жазып, ұсыныңдар.
Дескриптор:
Сұрыптау функцияларын программалауда қолданады.
3-тапсырма.
Сұрыптау әдістерінің программалаудағы маңызын бағалап жазыңдар.
Дескриптор:
Сұрыптау әдістерінің маңыздылығын тұжырымдайды.