Türk Edebiyatı Klasiği Avare Yıllar Kitabının Özeti
Avare Yıllar - Orhan Kemal
Baba Evi’nin bıraktığı noktadan devam eden roman, Anlatıcı’nın bir önceki kitabın sonunda oynadığı futbol takımının dağılması ile başlar. Bunun üzerine takımdan arkadaşları Gazi ve Hasan Hüseyin ile para biriktirip İstanbul’a gitme planları yapan Anlatıcı, bir fabrikaya girip dokuma tezgahında çalışmayı öğrenir, ancak tam bir tezgah sahibi olduğu sırada futbol oynayabilmek için işi bırakır.
Fabrikadan beklediği şekilde para kazanamasa da, halasının daveti üzerine Anlatıcı Gazi ile birlikte İstanbul'a gitme hayalini gerçekleştirir. Halasına gitmek yerine şehrin daha merkezi yerlerine giden ve burada çok para kazanmayı, hatta Fenerbahçe’de futbolcu olmayı planlayan ikili, İstanbul’da kendilerini büyük bir işsizlik ve yoksulluk içinde bulur. Adana’dan tanıdıkları ve şans eseri tanıştıkları kişiler sayesinde İstanbul’da bir süre barınmayı başarsalar da, sonunda dayanamayıp Adana’ya geri dönmeye karar verirler.
Babası siyasi sebeplerle yurt dışında bulunan Anlatıcı, Adana’ya döndüğünde annesinin geri dönmesi nedeniyle farklı bir hayat yaşamaya başlar. Önce annesinin isteğiyle okula giden, daha sonra da sahip oldukları topraklarla ilgili sorunların çözülmesi için ona yardımcı olmaya çalışan Anlatıcı, bu konularda da başarılı olamaz. Doğduğu kasabaya gittiği bir gün, babasını tanıyan eski yüksek mahkeme üyesinin evinde kalan Anlatıcı, ev sahibinin kızı ile yakınlaşmaya çalıştıktan sonra pişman olup buradan kaçar.
Adana’ya döndükten sonra pek çok konuda hayata bakışını değiştiren İzzet Usta ile tanışan ana karakter, bir fabrikanın muhasebe bölümünde, az bir maaş ile çalışmaya başlar. Günlerini fabrikada çalışarak, gecelerini ise şarap içerek geçiren Anlatıcı, fabrikada çalışan Boşnak kökenli bir işçi kıza aşık olur.
Babaannesinin itirazlarına ve kızı beğenen diğer insanlardan aldığı tehdit mektuplarına rağmen bu ilişkinin peşini bırakmayan Anlatıcı, sonunda ailesini de ikna ederek onunla evlenmeyi başarır. Düğünde kendilerine armağan edilen tüm değerli eşyaların emanet olduğunun anlaşılması, içinde bulundukları maddi durumu net bir şekilde ortaya koyar ve evliliklerinin parasal açıdan bir hayal kırıklığı ile başlamasına sebep olur. Buna rağmen roman, genç karı – kocanın geleceklerine iyimser bir şekilde bakması ile sona erer.