Chaperone-Mediated Autophagy اتوفاژی میانجی توسط چاپرون
اتوفاژی CMA
اتوفاژی میانجیگریشده توسط چاپرون
اتوفاژی چاپرون-مدیاتد
گاهی فقط «CMA»
این نوع اتوفاژی دقیقاً هدفدار و انتخابی است.
۲) پاتولوژی / روند مرحلهبهمرحلهٔ Chaperone-Mediated Autophagy
CMA با ماکرو و میکرواتوفاژی فرق دارد چون:
انتخابیترین نوع اتوفاژی است
فقط پروتئینهای سیتوزولی تکمولکولی را هضم میکند
کیسه اتوفاگوزوم تشکیل نمیشود
انتقال پروتئین مستقیماً از غشای لیزوزوم انجام میشود
مراحلش را مرحلهبهمرحله توضیح میدهم:
مرحله ۱: علامتدار شدن پروتئین هدف (Motif KFERQ)
تنها پروتئینهایی وارد این مسیر میشوند که دارای یک توالی پنجتایی خاص روی خود هستند:
KFERQ-like motif
این توالی به چاپرون اجازه میدهد پروتئین را شناسایی کند.
در استرس، اکسیداسیون، گرسنگی و پیری تعداد زیادی پروتئین برای CMA هدفدار میشوند.
مرحله ۲: اتصال چاپرون سیتوزولی (Hsc70)
چاپرون اصلی که این پروتئینها را شناسایی میکند Hsc70 است.
این چاپرون به motif متصل میشود و پروتئین را باز و برای ورود آماده میکند.
Hsc70 مانند "پلیس انتخاب" عمل میکند.
مرحله ۳: انتقال پروتئین به لیزوزوم
پروتئین-چاپروندار به سطح لیزوزوم هدایت میشود.
در غشای لیزوزوم گیرندهٔ اصلی CMA قرار دارد:
LAMP-2A (Lysosome-Associated Membrane Protein 2A)
این گیرنده میزان ظرفیت مسیر را تعیین میکند.
مرحله ۴: اتصال پروتئین به گیرنده LAMP-2A
پروتئین به مونومر LAMP-2A روی غشای لیزوزوم میچسبد.
در این لحظه:
لیزوزوم بررسی میکند پروتئین قابل ورود است یا نه
پروتئین باید کاملاً بازشده باشد (چاپرونها کمک میکنند)
مرحله ۵: تجمع LAMP-2A و تشکیل کانال
برای ورود پروتئین به لیزوزوم، چندین LAMP-2A کنار هم جمع میشوند →
یک کانال ترنسلوکاز تشکیل میدهند.
این کانال فقط برای پروتئینهای تکمولکولی ساخته میشود.
مرحله ۶: ورود پروتئین به لیزوزوم (Translocation)
پروتئین توسط شکل لیزوزومی Hsc70 داخل لیزوزوم کشیده میشود.
این مرحله نیازمند ATP و بسیار تنظیمشده است.
مرحله ۷: تجزیه پروتئین داخل لیزوزوم
آنزیمهای لیزوزومی، پروتئین را تبدیل به:
اسیدهای آمینه
میکنند که سپس دوباره وارد چرخهٔ سلولی میشوند.
مرحله ۸: برگشت LAMP-2A به حالت تکواحدی
پس از ورود پروتئین:
کانال باز میشود
LAMP-2A دوباره به صورت مونومر برمیگردد
CMA برای دور بعدی آماده میشود
این چرخه بسیار دقیق کنترل میشود.