Rodrigo Gitar Konçertosu 'nun (Concierto de Aranjuez) Hikayesi | Notaların İzinde
Bazı melodiler vardır, duyduğunuz an ruhunuzu bir tüy gibi hafifletir, sizi alıp Akdeniz’in o portakal kokulu bahçelerine, sıcak bir yaz akşamına götürür. İşte bugün, dünyanın en huzurlu, en romantik bestesi sanılan o maskeli şaheserin, 'Concierto de Aranjuez'in gerçek yüzünü konuşacağız. Dünya, yıllardır bu gitar tınılarını İspanyol krallarının keyifli gezintileri sanırken, aslında görme engelli bir adamın, ölüm döşeğindeki karısının başında, Tanrı ile girdiği o kanlı pazarlığa şahitlik ettiğini kimse bilmiyordu. Rodrigo bize narin bir gitar solosu verdi ama aslında tek bir can yakıcı sorunun cevabını arıyordu: 'Evladımı aldın, karımı da alacak mısın?' Bugün, güneşli bahçelerin altına gizlenmiş bir ölüm kalım savaşını, zifiri karanlıkta yapayalnız kalmış bir babanın o en uzun gecesini konuşacağız."
"Eserin adı Aranjuez. İspanya’da bir saray, bir bahçe... Ama bestecisi Joaquin Rodrigo için bu isimler sadece birer sesten ibaretti. O, 3 yaşından beri zifiri karanlıkta yaşıyordu. Renkler yoktu, ışık yoktu, yüzler yoktu. Onun dünyasında sadece sesler ve hisler vardı. Ancak Rodrigo’nun o karanlık dünyasında tutunduğu tek bir ışık vardı. Ve işte hikayenin bizi en çok şaşırtacak kısmı burası: O ışık, İstanbul’da doğmuş, Boğaz’ın rüzgarıyla büyümüş, Yahudi asıllı bir Türk kızı olan Victoria Kamhi’ydi. Evet, bu hikayenin başrolündeki o kadın, bizim topraklarımızın kızıydı. Rodrigo’nun hem gören gözleri, hem notaları, hem de yaşama sebebi olan Victoria..."
"Paris’in soğuk ve yoksul sokaklarında, ceplerinde beş kuruş olmadan ama birbirlerine sarılarak bir hayat kurmuşlardı. Ve şimdi, o yoksul evde büyük bir umut filizleniyordu: Bir bebek bekliyorlardı. Rodrigo, belki yüzünü asla göremeyeceği ama kokusunu içine çekeceği, parmaklarıyla yüzünü tanıyacağı o ilk evladının hayaliyle yaşıyordu."
"Takvimler 1939 yılını gösterdiğinde, o beklenen mucize bir kabusa dönüştü. Victoria aniden fenalaştı. Paris’te bir hastaneye kaldırıldılar. Rodrigo, o yabancı koridorlarda, görmediği duvarlara çarparak, doktorların o metalik ve soğuk konuşmalarını dinlemeye çalışıyordu. Ve o ilk darbe indi. Doktorların sesi buz gibiydi: Bebek ölü doğmuştu. Rodrigo’nun aylardır kurduğu o babalık hayali, tek bir cümleyle toprağa gömüldü. Ama gece bitmemişti. Asıl dehşet şimdi başlıyordu. Doktorlar fısıldaşıyordu, Victoria uyanmıyordu. İstanbul’dan Paris’e uzanan o hayat yolculuğu, şimdi bir hastane odasında, ölümle yaşam arasındaki ince çizgide son bulmak üzereydi."
"Şimdi şarkının, o meşhur 2. Bölümüne, Adagio’ya kulak verin. Başlangıçtaki o ritmik gitar vuruşlarına dikkat edin... Tın... tın... tın... Müzik eleştirmenleri buna yıllarca 'İspanyol dans ritmi' dediler. Ne büyük bir yanılgı! O ritim, aslında o hastane odasındaki monitörlerin sesiydi. O, Rodrigo’nun zihninde yankılanan, Victoria’nın zayıflayan kalp atışlarıydı. Gitar her vurduğunda Rodrigo nefesini tutuyor, bir sonraki vuruşu bekliyordu. Gitarın o narin, kırılgan melodisi, çaresiz bir adamın Tanrı’ya fısıldadığı o korku dolu duaydı: 'Bebeğimi aldın, biliyorum... Ama onu alma. Victoria’yı bırak.'"
"Şarkının ortalarına doğru orkestranın girdiği, müziğin bir fırtına gibi yükseldiği o ana dikkatli bakın; her nota aslında bu travmanın bir parçası. Rodrigo orada, elindeki beyaz bastonu sıkarken, içindeki öfkeyi kusuyor. O yükseliş bir melodi değil, bir isyandı. 'Neden ben?' diye haykırıyordu gökyüzüne, 'Neden beni bu karanlıkta yapayalnız bırakıyorsun?' O an müzik öylesine şiddetlenir ki, sanki Azrail odaya girmiş ve Rodrigo onu notalarıyla kovmaya çalışıyordur. İzleyici olarak siz o an müziğin ihtişamına kapılırsınız ama Rodrigo o an, eşinin elinin ellerinden kayıp gittiğini, soğuduğunu hissediyordu."
"Klibin değil ama müziğin sonundaki o sahneyi hatırlayın; fırtına diner, gitarın sesi cılızlaşır, sanki bir kuş kanatlanıp gökyüzüne süzülüyormuş gibi hafifler. Bu, bir vedaydı. Rodrigo artık savaşmayı bırakmış, teslim olmuştu. Ruhun bedenden ayrıldığı o sessiz ana hazırlanıyordu. Ancak tam o anda... O notalar gökyüzüne ulaştığında... Victoria gözlerini açtı. Belki bebek gitmişti, belki o küçük kalp durmuştu ama Rodrigo’nun bu notalarla ördüğü o büyük dua, Victoria’yı ölümün kıyısından çekip almıştı."
"Rodrigo bu besteyle sadece bir müzik eseri yaratmadı; o gece o hastane koridorundaki çaresizliğini ve mucizesini ölümsüzleştirdi. Sözlerde değil ama notalarda diyor ki: 'En büyük karanlık kör olmak değil, sevdiğin olmadan nefes almaktır.'
Teşekkürler
Video: Tima Miroshnichenko: https://www.pexels.com/tr-tr/video/ad...
Video: Artem Podrez: https://www.pexels.com/tr-tr/video/ku...
Video: Theo Decker: https://www.pexels.com/tr-tr/video/ki...
Pexels'tan Dario Fernandez Ruz videosu: https://www.pexels.com/tr-tr/video/go...
/ ahmetalhasengun
/ notalarin.izinde
/ ahmettalhasengun2